Opatówek 62-860, ul. Kościelna 1; mail: muzeum@muzeumopatowek.pl



Projekt i wykonanie: Jacek Antczak
Zadania dofinansowane z państwowych funduszy celowych


Mamy wielką przyjemność poinformować, że w dniu 06.06.2022 r. zawarta została pomiędzy Muzeum Historii Przemysłu w Opatówku, a Ministrem Kultury i Dziedzictwa Narodowego, reprezentowanego przez dyrektora Narodowego Instytutu Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów, umowa dotycząca dofinansowania zadania „Konserwacja fortepianów z kolekcji Muzeum Historii Przemysłu w Opatówku, w ramach Programu Rządowego Wspieranie działań muzealnych, ze środków finansowych Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.

Projekt realizowany w latach 2022-2023 obejmuje konserwację dziewięciu fortepianów z muzealnej kolekcji. Są to instrumenty wykonywane na przestrzeni od 1. połowy XIX w. do połowy XX w. w wytwórniach warszawskich, kaliskich, poznańskiej oraz jeden czeski z firmy „Petrof”. Każdy z nich jest rzadkim już dziś i cennym przykładem stosowanych technik, budowy, rodzajów instrumentarium. Każdy niesie z sobą opowieść o historii Polski, przemysłu, fabryk, osobach, rodzinach, tradycjach. Z uwagi na stan zachowania wytypowane instrumenty wymagały pilnej interwencji konserwatorskiej. Spośród nich, jeden – z firmy „Calisia” z 1958 r., model M-280 – pełnokoncertowy fortepian autorstwa Gustawa Arnolda Fibigera, zostanie poddany także renowacji, dzięki której odzyska swą funkcję użytkową. Znajdzie się on w nowej sali koncertowej Muzeum, służąc organizacji koncertów dla mieszkańców Ziemi Kaliskiej, Wielkopolski i wszystkich zainteresowanych.



Baner Konserwacja fortepianów


Projekt „Konserwacja fortepianów z kolekcji Muzeum Historii Przemysłu w Opatówku”

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury - Państwowego Funduszu Celowego.

 

Muzeum Historii Przemysłu w Opatówku otrzymało dofinansowanie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach rządowego programu „Wspieranie działań muzealnych” na realizację dwuletniego zadaniana lata 2022-2023 z zakresu konserwacji pn. „Konserwacja fortepianów z kolekcji Muzeum Historii Przemysłu w Opatówku”.

Program „Wspieranie działań muzealnych” został stworzony jako wyraz dbałości o ochronę, zachowanie i popularyzację zasobów dziedzictwa kulturowego Rzeczpospolitej Polskiej, służąc zapewnieniu wysokich standardów konserwowania i zabezpieczania zbiorów, jak również atrakcyjnych form prezentowania dzieł sztuki oraz zjawisk i idei.

Celem zadania konserwatorskiego Muzeum Historii Przemysłu jest konserwacja 9 fortepianów, stanowiących część kolekcji tych instrumentów z XIX i XX w. znajdującej się w zbiorach Muzeum. Kolekcja liczy obecnie 90 obiektów, spośród których 54 są eksponowane na stałej wystawie. Pozostałe czekają na udostępnienie. Kilka z nich wymaga pilnej interwencji konserwatorskiej.

Muzeum Historii Przemysłu w Opatówku zakończyło pierwszą część 2-letniego programu wspierającego działania muzealne, którego przedmiotem była konserwacja fortepianów z kolekcji Muzeum. W tym roku konserwacji poddano 5 instrumentów: Trzy fortepiany warszawskich fabryk „Kerntopf i Syn” (2 szt.) i  jeden Antoniego Hofera. Na tegorocznej liście znalazły się również dwa instrumenty z Wielkopolski: H.Droste z Poznania i fortepian koncertowy Calisia M-280 z Kalisza.

W pierwszej połowie tego roku w drodze przetargu instrumenty trafiły do dwóch doświadczonych lokalnych firm: Piano Studio ze Śliwnik oraz Piano Renovation Professional S.C. z Kalisza. Głównym zadaniem wykonawców była konserwacja i odrestaurowanie poszczególnych elementów a także uzupełnienie ubytków.

Poddane konserwacji fortepiany ukazują przekrój czasowy produkcji tychże instrumentów w Polsce. Najstarszy z nich H. Droste jest przykładem skromnego XIX wiecznego poznańskiego przemysłu fortepianowego. Instrumenty z Poznania są bardzo rzadko spotykane zarówno na ekspozycjach muzealnych jak i w zbiorach prywatnych. Drugim eksponatem pod względem wieku jest fortepian skrzydłowy produkcji Antoniego Hofera z Warszawy. Zakład ten powstał w latach 40-tych XIX wieku. Przez cały okres swojego istnienia ( do 1880 r.) otrzymał wiele nagród min. na wystawach w Warszawie (1857), Petersburgu (1870), czy we Wiedniu (1873). Ogółem fabryka Antoniego Hofera  wyprodukowała ok. 2500 instrumentów.

Na przełom wieków datowane są dwa fortepiany Jana Kerntopfa: kolejno na 1898 i 1904. Są to przedstawiciele jednej z najlepszych firm produkcji fortepianów działających na ziemiach polskich. Fabryka Kerntopfa działała od przełomu1839/40 do II wojny światowej. Założona została przez Jana który po 1846 roku odkupił od spadkobierców Fryderyka Buccholtza wyposażenie wytwórni i zapas materiałów. W 1862 roku zbudował pierwsze w kraju pianino bez użycia importowanych półfabrykatów. Rodzina Kerntopfów była blisko związana z polskim kompozytorem Ignacym Janem Paderewskim. W latach 1872-1879 młody Paderewski mieszkał i pobierał nauki gry na fortepianie w domu państwa Kerntopfów. Okres największego rozwoju firmy przypada na lata 1880-1912. Instrumenty poddane konserwacji pochodzą ze szkoły podstawowej w Opatówku i Szkoły Baletowej w Warszawie.

 
Ostatnim fortepianem oddanym w tym roku do renowacji była Calisia M-280. Jeden z zaledwie 11 wyprodukowanych sztuk tego modelu. Instrument został wybudowany w 1958 roku. Nadano mu nr seryjny 50002. Muzeum pozyskało go w 2020 roku z Zespołu Państwowych Szkół Muzycznych w Warszawie. Calisia poddana została gruntownemu remontowi, tak aby mogła być wykorzystywana do koncertów w nowej części Muzeum. 

 
Muzeum Historii Przemysłu mogło rozpocząć tak duże przedsięwzięcie dzięki otrzymanemu wsparciu. Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. Wysokość dofinansowania dwuletniego zadania wynosi: 211 800 zł.

 
Pokrycie kosztów wkładu własnego zapewnił Organizator Muzeum Historii Przemysłu – Powiat Kaliski, Całkowita wartość projektu: 271 445,85 zł.

  • Fortepian skrzydłowy firmy „Fryderyk Hintz”, Kalisz,ok. 1865-70,nr inw. MHP 83/I;
  • Fortepian skrzydłowy firmy „Józef Budynowicz”, Warszawa, ok. 1880, nr inw. MHP 39/I;
  • Fortepian skrzydłowy firmy „Juliusz Małecki”, Warszawa, 1858, nr inw. 92/I;
  • Fortepian skrzydłowy firmy „Anton Petrof”, Hradec Kralove (Czechy), ok. 1890, nr inw. 55/I.


-